Türkiye’nin yıllardır siyasi, ekonomik ve askeri alanda yoğun destek verdiği Somali’nin, Türk vatandaşlarına uyguladığı vize prosedürü yeniden tartışma konusu oldu. Diplomatik pasaport sahipleri dahil tüm Türk vatandaşlarından vize talep eden Somali’nin, başvurularda yüksek evrak şartları ve ücret istemesi dikkat çekti.
TBMM’de geçtiğimiz hafta kabul edilen düzenlemeyle Somali’ye 30 milyon dolarlık yeni bir destek paketinin daha gündeme gelmesinin ardından, iki ülke arasındaki ilişkiler kamuoyunda yeniden değerlendirmeye alındı. Türkiye’nin bugüne kadar Somali’ye yaptığı yatırım, yardım ve altyapı desteklerinin toplamının 1 milyar 63 milyon doları bulduğu belirtiliyor.
Türkiye’nin Somali’ye Destekleri
Türkiye, Somali’ye yalnızca ekonomik yardım değil; sağlık, eğitim, savunma, enerji ve altyapı alanlarında da kapsamlı katkılar sundu.
Maddi destekler sürüyor
Türkiye, Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Somali için hazırladığı destek programına 3,5 milyon dolarlık katkı sağladı. Bunun yanında farklı dönemlerde 30 milyon dolarlık yeni mali destek paketleri de devreye alındı.
Sağlık ve eğitim yatırımları
Somali’de 13 bin 500 metrekarelik modern bir hastane inşa edilirken, “Zemzem” adıyla bir üniversite kuruldu. Başkent Mogadişu’daki Aden Add Havalimanı’nın yapımında da Türkiye aktif rol aldı. Ayrıca bölgede süt, yoğurt ve dondurma üretimi yapan tesisler kurularak yerel ekonomiye katkı sağlandı.
Enerji ve deniz çalışmaları
Türkiye’nin enerji alanındaki faaliyetleri kapsamında Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi, Somali açıklarında 234 gün boyunca araştırmalar gerçekleştirdi. Daha sonra Çağrıbey gemisi ile Altan, Korkut ve Sancar destek gemileri bölgeye gönderildi. Gemilerin Arap Denizi’nde uzun süreli sondaj çalışmalarına başladığı bildirildi.
Türk donanması bölgede görev yapıyor
TCG Göksu, Bayraktar, Bartın ve Yüzbaşı Güngör savaş gemileri Somali açıklarında hem korsanlıkla mücadele ediyor hem de enerji faaliyetlerinde görev alan Türk gemilerine güvenlik desteği sağlıyor.
Büyükelçilik için arsa desteği
Ankara İncek’te Somali Büyükelçiliği için 5 bin metrekarelik arsa tahsis edilirken, yaklaşık 3 bin metrekarelik büyükelçilik binasının da Türkiye tarafından yapılacağı ifade ediliyor.
Askeri eğitim üssü
Türkiye, Mogadişu’da yaklaşık 50 milyon dolar maliyetle askeri eğitim üssü kurdu. 2017 yılından bu yana Somali askerlerine terörle mücadele ve Eş-Şebab örgütüne karşı eğitim veriliyor.
Uzay üssü projesi
Somali’nin Hint Okyanusu kıyısında, ekvatora yakın konumu nedeniyle uzay çalışmaları için stratejik öneme sahip bir bölgede “Uzay Üssü” kurulmasına yönelik projelerin de gündemde olduğu belirtiliyor. Yaklaşık 900 kilometrekarelik alanda planlanan projede uydu fırlatma faaliyetlerinin hedeflendiği ifade ediliyor.
Öte yandan tüm bu desteklere rağmen Somali’nin Türk vatandaşlarına yönelik vize uygulamasında sıkı prosedürler talep etmesi, kamuoyunda “karşılıklılık” tartışmalarını beraberinde getirdi. Başvuruların ortalama 10 gün içinde sonuçlandırıldığı, noter onaylı belgeler istendiği ve kişi başı 60 dolar ücret alındığı belirtiliyor.
