Giresun Haberleri-Karadeniz’de fındık hasat sezonu yaklaşırken gündeme oturan en önemli konulardan biri de mevsimlik tarım işçilerinin yevmiyeleri oldu. Son günlerde bazı çevrelerde günlük işçi ücretinin 4 bin liraya çıkacağı yönündeki iddialar tartışılırken, üreticiler ile tarım işçileri arasında yeni sezon öncesi ciddi bir maliyet hesabı yapılmaya başlandı.
Peki, günlük yevmiyenin 4 bin liraya çıkması piyasa gerçekleriyle ne kadar örtüşüyor?
Son yıllardaki ücret artışlarına bakıldığında fındık toplama işçilerine ödenen günlük ücretlerin her sezon yükseldiği görülüyor. Ancak artışlar genellikle enflasyon, asgari ücret, ulaşım giderleri ve işçi arzına bağlı olarak şekilleniyor. Geçtiğimiz sezon Karadeniz’in birçok ilinde fiili ödemelerin 1.500 ila 2.000 lira arasında gerçekleştiği biliniyor.
Bu yıl ise işçi temsilcileri, artan hayat pahalılığı, ulaşım ve konaklama maliyetleri nedeniyle daha yüksek ücret talep ediyor. Buna karşılık üreticiler, fındık fiyatlarının aynı oranda yükselmediğini ve maliyetlerin zaten ağırlaştığını belirtiyor.
Uzmanlara göre günlük yevmiyenin 4 bin liraya ulaşması durumunda hasat maliyetleri birçok üretici için sürdürülebilir olmaktan çıkabilir. Özellikle 15-20 işçiyle çalışan orta ölçekli bahçelerde yalnızca işçilik gideri birkaç yüz bin lirayı bulabilecek seviyelere çıkıyor. Bu durum üreticinin elde edeceği gelir ile hasat maliyeti arasındaki dengeyi bozma riski taşıyor.
Öte yandan işçi tarafı da haklı gerekçeler öne sürüyor. Mevsimlik işçilik artık geçmiş yıllara göre çok daha zor bulunuyor. Genç nüfusun tarım işlerinde çalışmaya sıcak bakmaması, şehirlerde farklı iş alanlarının ortaya çıkması ve yüksek yaşam maliyetleri nedeniyle işçi sayısında azalma yaşanıyor. Bu da doğal olarak ücret beklentilerini yükseltiyor.
Tarım ekonomistleri, mevcut ekonomik şartlar altında yevmiyelerde artışın kaçınılmaz olduğunu ancak 4 bin liralık rakamın bölge genelinde uygulanabilir bir ücret olmaktan çok, pazarlık sürecinde ortaya atılan bir beklenti olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Sektör temsilcilerinin önemli bir bölümü ise piyasanın 2.500 ila 3.000 lira bandında bir denge bulmasının daha olası olduğunu düşünüyor.
Sonuç olarak fındıkta 4 bin lira yevmiye tartışması üretici ile işçi arasındaki maliyet dengesinin ne kadar hassas hale geldiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Hasat dönemine yaklaşıldıkça ücretlerin netleşmesi beklenirken, hem üreticinin emeğinin karşılığını alacağı hem de işçinin insanca çalışma koşullarına kavuşacağı bir denge bulunup bulunamayacağı merakla bekleniyor.
Bu yazı haber-analiz formatında hazırlanmıştır ve herhangi bir kaynak adı içermeden gazetede kullanılabilecek şekilde düzenlenmiştir.Giresun Haberleri
