Yeni iklim modelleri, yılın ilerleyen dönemlerinde güçlü bir El Niño gelişebileceğini gösteriyor. Uzmanlar, küresel hava sistemlerini etkileyebilecek bu sürecin Türkiye’de özellikle sıcaklık artışı, kuraklık ve orman yangını riskini yükseltebileceği uyarısında bulunuyor.
Yeni yayımlanan iklim tahminleri, Pasifik Okyanusu’nda yılın ilerleyen aylarında “süper” olarak nitelendirilen güçlü bir El Niño gelişme ihtimalinin arttığını ortaya koydu. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahmin Merkezi’nin (ECMWF) modellerine göre ekvatoral Pasifik’teki okyanus yüzey sıcaklıkları hızla yükseliyor.
Bilim insanları, ticaret rüzgârlarının zayıflamasıyla birlikte batıdan doğuya doğru ilerleyen sıcak su kütlelerinin okyanus yüzeyinde normalin üzerinde ısınmaya yol açtığını belirtiyor. Bu durumun El Niño’nun güçlenmesine zemin hazırladığı ifade ediliyor. Uzmanlara göre bu ölçekteki güçlü El Niño olayları genellikle 10–15 yılda bir görülüyor ve geçmişte küresel sıcaklık rekorlarının kırıldığı dönemlerle aynı zaman dilimine denk gelebiliyor.
Küresel hava düzeni değişebilir
El Niño’nun etkileri yalnızca Pasifik bölgesiyle sınırlı kalmıyor. Uzmanlara göre güçlü bir El Niño, dünya genelindeki hava sistemlerinde önemli değişikliklere yol açabiliyor. Güney Amerika’nın bazı bölgelerinde aşırı yağış ve sel riskinin artması beklenirken, Avustralya, Endonezya ve Afrika’nın bazı kesimlerinde kuraklığın daha da şiddetlenebileceği belirtiliyor.
ABD’nin batı kesimlerinde daha sıcak ve kurak yazlar yaşanabileceği, güneydoğu bölgelerinde ise kış yağışlarının artabileceği ifade ediliyor. Ayrıca güçlü El Niño dönemlerinin tropikal fırtına ve siklon aktivitelerini de etkileyebileceği vurgulanıyor.
Türkiye için kuraklık uyarısı
Uzmanlar, El Niño’nun Akdeniz havzasındaki ülkeleri de dolaylı olarak etkileyebileceğini belirtiyor. Bu nedenle Türkiye’de özellikle ilkbahar ve yaz aylarında yağışların azalması ve sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkması ihtimali üzerinde duruluyor.
Yağış miktarının normalin altında kalması durumunda kuraklık riskinin artabileceği, buna bağlı olarak su kaynakları üzerinde de baskı oluşabileceği ifade ediliyor.
Orman yangını riski artabilir
Artan sıcaklıklar ve azalan yağışın özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde orman yangını riskini yükseltebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, kuraklık ve aşırı sıcak hava dalgalarına karşı hem kurumların hem de vatandaşların hazırlıklı olması gerektiğini vurguluyor.
