Türkiye’nin savunma sanayi şirketlerinden ASELSAN, kuraklıkla mücadelede kullanılabilecek “yapay yağmur” teknolojisi kapsamında önemli bir adım attı. Şirket, bulut tohumlama uçaklarının gelişASELSAN, 2025 yılı faaliyet raporunda dikkat çeken bir projeyi kamuoyuna duyurdu. Şirketin, “bulut tohumlama” yani yapay yağmur teknolojisine yönelik uçakların geliştirilmesi ve tedariki için bir sözleşme imzaladığı bildirildi. Projenin, ASELSAN bünyesindeki Aviyonik Sistem Teknolojileri kapsamında yürütüleceği, ancak sözleşmenin teknik detaylarının henüz paylaşılmadığı ifade edildi.
Bulut tohumlama yöntemi, mevcut bulutların yağış üretme kapasitesini artırmayı amaçlayan bir iklim müdahale tekniği olarak biliniyor. Bu yöntemde genellikle gümüş iyodür gibi mikroskobik parçacıklar bulutlara dağıtılarak su damlacıklarının veya buz kristallerinin oluşumu teşvik ediliyor ve böylece yağış ihtimali artırılmaya çalışılıyor.
Uzmanlara göre bu teknoloji, ancak uygun atmosfer koşulları mevcut olduğunda etkili olabiliyor. Yani bulut yapısı, nem oranı ve sıcaklık elverişli değilse istenen sonuç alınamıyor. Araştırmalar, bulut tohumlamanın yağış miktarını bölgesel olarak yaklaşık %5 ila %15 arasında artırabildiğini ortaya koyuyor.
Küresel ölçekte artan su krizi endişeleri, bu tür teknolojilere ilgiyi de artırmış durumda. Birleşmiş Milletler’in su kaynaklarına ilişkin uyarılarıyla birlikte ABD, Çin, Rusya, Hindistan, Fransa ve Suudi Arabistan gibi birçok ülke bulut tohumlama ve benzeri hava modifikasyon tekniklerine yatırım yapıyor. Özellikle Çin’in geniş ölçekli iklim modifikasyon programları yürüttüğü, Suudi Arabistan’ın da milyarlarca dolarlık bütçeler ayırdığı biliniyor.
Buna karşın uzmanlar, bulut tohumlamanın tek başına “çözüm” olmadığını, daha çok sınırlı ve destekleyici bir yöntem olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Yine de düşük maliyetle ek su elde etme potansiyeli, yöntemi bazı bölgeler için cazip hale getiriyor.
ASELSAN’ın bu alana yönelmesi ise şirketin yalnızca savunma sanayinde değil, iklim ve çevre teknolojileri gibi farklı stratejik alanlarda da etkinliğini artırma hedefinin bir parçası olarak yorumlanıyor.tirilmesi ve tedariki için sözleşme imzaladığını açıkladı.
2025 yılı faaliyet raporuna da yansıyan projeye göre ASELSAN, iklim ve çevre teknolojileri alanına yönelik çalışmalarını genişletiyor. “Bulut tohumlama” olarak bilinen bu yöntemle, bulutların içine mikroskobik parçacıklar gönderilerek yağış oluşumunun artırılması hedefleniyor.
Proje, ASELSAN bünyesindeki Aviyonik Sistem Teknolojileri birimi tarafından yürütülecek. Henüz teknik detaylar paylaşılmasa da girişimin, Türkiye’nin su güvenliği ve iklim değişikliğiyle mücadele kapasitesine katkı sağlaması bekleniyor.
Dünya genelinde özellikle kuraklıkla mücadele eden ülkelerin yoğun ilgi gösterdiği bu teknoloji, bazı bölgelerde yağış miktarını sınırlı oranda artırabilmesiyle dikkat çekiyor. ASELSAN’ın bu alana yönelmesi, savunma sanayindeki mühendislik birikiminin farklı bir alana taşınması olarak değerlendiriliyor.
